İthalatta Gözetime Tabi Mala İsabet Eden İndirilemeyecek KDV'nin Nasıl Hesaplanacağı
İthalatta Gözetime Tabi Mala İsabet Eden İndirilemeyecek KDV'nin Nasıl Hesaplanacağı
Bilindiği üzere ithalatta gözetim uygulamasına tabi malların KDV indirimi, 24.11.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ithalatta gözetim, koruma ve haksız rekabetin önlenmesi hakkında mevzuat uygulamaları kapsamında ödenen katma değer vergisinin indirim hakkı kaldırılmıştır. Bir diğer deyişle, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı ithalat işlemleri nedeniyle KDV matrahında meydana gelen artışlara isabet eden katma değer vergisinin indirim konusu yapılması sınırlandırılmıştır.
Bahse konu düzenleme;
- İthalatta gözetim uygulaması,
- İthalatta korunma önlemleri,
- İthalatta haksız rekabetin önlenmesi,
kapsamında gerçekleştirilen ithalat işlemlerini ilgilendirmektedir.
İNDİRİLEMEYECEK KDV’NİN GİDER VEYA MALİYET OLARAK DİKKATE ALINACAĞI
KDV Genel Uygulama Tebliği'nin, 50 Seri No.lu Tebliğ ile eklenen "III/C-2.5. İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemi Uygulamaları Kapsamında İndirim Hakkı Kaldırılan KDV" bölümü uyarınca; 7846 sayılı Karar kapsamında indirim konusu yapılamayan KDV, KDV Kanunu'nun 30/d ve 58. maddeleri çerçevesinde, gelir ve kurumlar vergisi bakımından işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilir.
Muhasebe uygulamasında bu tutarların "191-İndirilecek KDV" hesabına alınmaması; mallar stokta ise ilgili stok hesaplarına (150/153) maliyet olarak eklenmesi, satılmış ise ilgili gider/maliyet hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. KDV beyannamesinde ise yalnızca indirilebilir nitelikteki KDV'ye yer verilmelidir.
YMM RAPORU VEYA SMMM DİLEKÇESİ İLE VERGİ DAİRESİNE BİLDİRİM YAPILACAKTIR
31.01.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 57 Seri No.lu Tebliğ ile KDV Genel Uygulama Tebliği'nin III/C-2.5 bölümüne eklenen düzenlemeyle, 7846 sayılı Karar kapsamında ithalat yapan mükelleflere, ödedikleri KDV'nin Karar'a uygun şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığına ilişkin dönemsel bir bildirim/tevsik yükümlülüğü getirilmiştir. Yükümlülük, takvim yılının altışar aylık dönemleri (Ocak–Haziran ve Temmuz–Aralık) itibarıyla, kapsam dâhilindeki ithalat bedelinin 2.600.000 TL'yi aşıp aşmamasına göre farklılaşmaktadır. Bu tutar, 46 Sıra No.lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği'nin (3/1-a) bölümünde belirlenen ve her yıl güncellenen haddir.
Durum (altışar aylık dönem itibarıyla)
Yükümlülük
Süre
Kapsamdaki ithalat bedeli 2.600.000 TL'yi AŞMAYAN mükellefler
Ödenen KDV'nin 7846 sayılı Karar kapsamında doğru şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığının bağlı olunan vergi dairesine yazılı olarak (dilekçe ile) bildirilmesi.
YMM raporu aranmaz; bildirim uygulamada mükellef veya meslek mensubu (SMMM) tarafından hazırlanan bir dilekçe ile yapılmaktadır.
Altışar aylık dönemi izleyen ayın sonuna kadar
Kapsamdaki ithalat bedeli 2.600.000 TL'yi AŞAN mükellefler
Ödenen KDV'nin Karar kapsamında doğru şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığının Özel Amaçlı YMM Raporu ile tevsik edilmesi.
Altışar aylık dönemi izleyen ayın sonuna kadar (2026/1. dönem için 71 No.lu KDV Sirküleri ile 31.08.2026'ya uzatılmıştır)
İlgili yıl için süresinde düzenlenmiş Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler
Tam tasdik raporunda 7846 sayılı Karar kapsamındaki ithalat işlemlerine ilişkin açıklamalara yer verilmesi kaydıyla ayrıca Özel Amaçlı YMM Raporu ibrazına gerek bulunmamaktadır (vergi dairesine bildirim yükümlülüğü devam etmektedir).
—
BİLDİRİM VE RAPOR SÜRELERİ
Dönem
Bildirim (≤ 2.600.000 TL)
Özel Amaçlı YMM Raporu (> 2.600.000 TL)
Ocak – Haziran
31 Temmuz
31 Temmuz
Temmuz – Aralık
İzleyen yılın 31 Ocak'ı
İzleyen yılın 31 Ocak'ı
İlk uygulama: Ocak – Haziran 2026
31.07.2026 (uzatılmadı)
31.08.2026 (71 No.lu KDV Sirküleri ile uzatıldı)
UYGULAMADA TEREDDÜT YAŞANAN HUSUSLAR
- 2.600.000 TL'lik sınırın hesabında gözetim, korunma önlemi, dampinge karşı vergi vb. uygulanan ithalatların bedelinin esas alınması gerekir.
- 2.600.000 TL altındaki bildirimler için GİB tarafından standart bir form/format belirlenmemiştir; uygulamada bildirim, ilgili dönem ithalatlarını (beyanname tarih/sayısı, kapsam, tevsik edilemeyen tutar, indirilmeyen KDV) ve bu KDV'nin indirim konusu yapılmadığını açıklayan bir dilekçe ile bağlı olunan vergi dairesine (elden, posta veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden) verilmektedir.
Bazı gümrük beyannamelerinde, indirim konusu yapılamayacak KDV gösterilmeyebiliyor. Bu durumda bazı firmalar, indirim konusu yapılabilecek ve indirim konusu yapılamayacak KDV’nin hesabında hatalar yapabilmektedirler. Gözetime tabi bir malın ithalatında, indirim konusu yapılacak KDV hesaplanırken, genellikle beyannamedeki MAL BEDELİ tutarı ilgili KDV oranı ile çarpılmak suretiyle 191 indirilecek KDV hesabına alınmaktadır. Kalan kısım ise yani indirim konusu yapılamayacak tutar ise doğal olarak duruma göre; 150/153 veya 159 hesaba alınmaktadır. KDV inin indirim konusu yapılmayacak tutarını en basit olarak aşağıdaki gibi hesaplayabiliriz.
HESAPLAMA ÖRNEĞİ
Örneğin Gümrük Beyannamesinin sağ en alt kısmında, KDV matrahı 20.000.000 TL olsun ve genel orana göre gümrükte 4.000.000 TL KDV ödensin.
Söz konusu mala ilişkin 2.000.000 TL’lik kısım ise gözetim uygulamasına tabi mal olsun.
Şimdi gelelim, 191 hesaba alamayacağımız, yani indirim konusu yapamayacağımız KDV’nin hesabına;
a) Gözetim uygulamasına tabi mal: 2.000.000 TL
b) Gümrük vergisi yüzde 6,50 olsun
2.000.000 x %6,50 = 130.000 TL
c) İlave gümrük vergisi %10 olsun,
2.000.000 x %10 = 200.000
Anti damping vergisi ise olmasın. (Olsaydı onu da dikkate alacaktık)
İndirim konusu yapılamayacak KDV Matrahı= 2.000.000 +130.000+200.000 = 2.330.000 TL
2.330.000 x 0,20= 466.000 TL
Böylece gümrükte ödediğimiz 4.000.000 TL KDV’nin tamamını değil, sadece (4.000.000-466.000=) 3.534.000 TL’sini indirim konusu yapıp, indirim yapamadığımız 466.000 TL’yi malın maliyetine yani 159/150/153 hesaba alırız.
------------------------------------------------/------------------------------------------------------
153 TİCARİ MALLAR 16.466.000
191 İNDİRİLECEK KDV 3.534.000
320 SATICILAR 20.000.000
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
7846 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Ne Getirdi?
7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ithalatta gözetim uygulaması, korunma önlemleri ve ithalatta haksız rekabetin önlenmesine ilişkin bazı uygulamalar kapsamında ödenen KDV’nin indirim hakkı kaldırılmıştır.
Bu düzenleme, ithalat KDV’sinin tamamını değil, belirli nedenlerle KDV matrahına dahil edilen bazı artış tutarlarına ve bu artışlardan kaynaklanan vergi, resim, harç ve paylara isabet eden KDV’yi kapsamaktadır.
Kapsamİndirim Durumu
Gözetim uygulamasında tevsik edilemeyen tutarlar
Bu tutarlara isabet eden KDV indirilemez.
Gözetim farkı nedeniyle doğan vergi, resim, harç ve paylar
Bunlara isabet eden KDV indirilemez.
Korunma önlemi olarak uygulanan gümrük vergisi
Buna isabet eden KDV indirilemez.
Korunma önlemi olarak uygulanan ek mali mükellefiyet
Buna isabet eden KDV indirilemez.
Dampinge karşı vergi
Buna isabet eden KDV indirilemez.
Telafi edici vergi
Buna isabet eden KDV indirilemez.